Có lẽ trong những năm qua, đại đa số đã nghe nói đến khái niệm “Toàn cầu hóa”. Dù đã nghe nói nhiều nhưng rất nhiều người vẫn còn lờ mờ khái niệm này. Xin được trả lời câu hỏi “Thế nào là toàn cầu hóa trong lĩnh vực kinh tế?” bằng bài viết sau đây và hy vọng đáp ứng được một phần thắc mắc của bạn đọc. Nếu được chọn một hình ảnh biểu tượng cho Toàn cầu hóa thì tôi sẽ chọn một tàu Container đang hàng ngày dọc ngang trên khắp các đại dương.
(Nguyễn Thế Tuyền)

.

tau-bien8

(Ảnh minh họa)

TOÀN CẦU HÓA VỀ KINH TẾ
.

Bức tường ngăn cách Đông – Tây Berlin sụp đổ năm 1989 là sự kiện quan trọng nhất đánh dấu chiến tranh lạnh đã đi vào lịch sử. Khi cả thế giới được chiêm ngưỡng những bức ảnh về hành tinh của chúng ta, chụp từ không gian vũ trụ là lúc người ta có cảm giác trái đất này là của chung. Đó là một trong những nền tảng đầu tiên của quá trình toàn cầu hóa thực sự mà tiền đề của nó đã có từ lâu. Tất cả các nước cùng có trách nhiệm với những gì đang xảy ra trên trái đất: Một trật tự kinh tế chung, những giải pháp chính trị chống đói nghèo lạc hậu, chống ô nhiễm môi trường, chống di dân hàng loạt.
.

Quá trình toàn cầu hóa thâm nhập vào tất cả mọi lĩnh vực của cuộc sống, đặc biệt là thị trường lao động. Vẫn còn rất nhiều người đặt câu hỏi: „Quá trình toàn cầu hóa có phải do các nước phương Tây tạo ra không?“.
.

Câu trả lời là: Không phải. Sự phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin và truyền thông đã bắt các công ty lớn phải „Quốc tế hóa“ vì sự sống còn của họ. Bởi vì, một sản phẩm thời đại ngày nay cần rất nhiều công nghệ phụ, họ không thể nắm hết mà phải mua của các đối thủ cạnh tranh khác. Họ phải xây dựng nhiều chi nhánh để nếu chi nhánh này „chết“ thì còn chi nhánh khác cứu trợ vực dậy, phải đặt chi nhánh sản xuất ngay trên đất nước của đối thủ cạnh tranh chứ không phải sản xuất ở mẫu quốc rồi mới xuất khẩu…
.

Biên giới quốc gia và hệ thống chính trị bị xóa mờ rất nhiều so với trước, vì cơn lốc đầu tư nước ngoài. Nền công nghiệp „ống khói“ được chuyển sang xã hội dịch vụ năng động, nó xóa sổ hàng loạt những ngành công nghiệp mà trước kia là niềm tự hào của hãng, chẳng hạn như công nghiệp phim ảnh, photo Copy.
.

Sự phát triển này là một mối lo thực sự cho những nước công nghiệp phát triển, bởi vì sản phẩm của họ trước kia được coi là độc quyền thì bây giờ được sản xuất khắp nơi trên thế giới với giá thành rẻ hơn rất nhiều mà chất lượng không đến nỗi nào.
.

Trước tình thế đó, giới tinh hoa của những nước này đã quyết định một đường hướng mới: Nhường hẳn những sản phẩm nước khác làm được cho các nước đang phát triển để tập trung vào công nghệ cao cấp và khi thành công rồi thì bán với giá „tùy họ“.
.

Tiền thuế thu được từ những lợi nhuận khổng lồ này được dùng cho nghiên cứu sâu thêm và đóng vai trò quyết định để ổn định xã hội. Đối với nông nghiệp, anh cứ làm đi, tôi sẽ bù lỗ và bao tiêu. Đối với người thất nghiệp, anh có thể nhận tiền trợ cấp của nhà nước để sống, nhưng xin đừng „quậy“. Ngoài ra thị trường mới trên khắp thế giới tạo cho họ cơ hội để xuất khẩu không những sản phẩm mà cả những giá trị văn hóa tư tưởng.
.

Đối với những nước chậm phát triển, toàn cầu hóa mang lại cho họ những cơ hội rất quý báu để phát triển, để nâng cao mức sống của người dân. Tiền, kiến thức, công nghệ cao từ các nước phát triển chảy vào những thị trường mới này làm cho nhiều nước thay đổi về căn bản.
.

Nhưng không phải nước nào cũng tận dụng được cơ hội này, vì nền tảng để đón nhận nó rất khác nhau. Có những nước chẳng được lợi gì từ toàn cầu hóa vì luật pháp lạc hậu, hạ tầng cơ sở còn kém, nạn tham nhũng lan tràn, quản lý kém.
.

Chính sách trợ giá cho nông nghiệp của các nước giàu đã đẩy hàng trăm triệu nông dân ở những nước đang phát triển đến bờ vực thẳm. Nhưng công bằng mà đánh giá, họ được nhiều hơn mất. Con người ở những nước chậm phát triển được hưởng những thành tựu của KHKT mà trước đó vài chục năm còn là một giấc mơ. Hình ảnh một người muốn đi đò qua sông dùng điện thoại di động để gọi đò là một hình ảnh minh chứng rõ nét.
.

Toàn cầu hóa còn đồng nghĩa với sự hủy hoại môi trường. Lượng khí thải CO2 ngày càng lớn làm cho trái đất nóng lên, thảm họa thiên nhiên do bão lụt gây ra đã tăng gấp đôi so với những năm 60 – 70 của thế kỷ trước. Nạn phá rừng, mưa axit, sa mạc hóa với tốc độ nhanh là những hậu quả không cần bàn cãi.
.

Hiện nay có gần 7 tỷ người sống trên trái đất mà một nửa trong số họ chỉ có thu nhập dưới 2 Đô la Mỹ một ngày. Đến 2040, trên trái đất sẽ có 9 tỷ người. Đất nông nghiệp hẹp dần, nguồn nước ngọt bị ô nhiễm, nhiều loại bệnh lạ phát sinh. Điều đó sẽ mang lại cho loài người những vấn nạn rất lớn.
.

Một nhà kinh tế giải thích toàn cầu hóa bằng một câu ngắn gọn mà đủ ý: Hàng hóa lấy nguyên vật liệu của nước A, sản xuất ở nước B, đóng thuế ở nước C và tiêu thụ ở nước D.

.

Nguyễn Thê Tuyền

Nguyễn Thế Tuyền: Khái niệm toàn cầu hóa trong lĩnh vực kinh tế

Bản tin khác